Tìm kiếm Blog này

6 thg 11, 2012

Bí quyết “nhập vai” (MT 1067 - 29/10/2012)
Sau khi bài văn “nhập vai” Cám (chỉ được 3,25 điểm) của một bạn học sinh ở Hà Nội được đưa lên mạng, nhiều teen băn khoăn: “nhập vai” thế nào để đạt điểm cao khi làm văn?
Mực Tím đã nhờ cô Lê Kim Mai (Tổ trưởng chuyên môn bộ môn Ngữ Văn, THPT Võ Thị Sáu, Q. Bình Thạnh) giải đáp thắc mắc ấy.

“Ác” thôi chưa đủ

Sau khi bài văn được đưa lên mạng, cô thấy nhiều bạn đã bình luận: “Cám thì phải ác chứ, bài phải được phải cao điểm hơn thế!”. Tuy nhiên, theo cô nhận thấy, bài văn tuy đã làm tốt việc hóa thân và thống nhất cách xưng hô khi hóa thân nhưng vẫn còn nhiều thiếu sót:
- Bài văn không có phần mở bài để giới thiệu được thể loại (truyện cổ tích), phạm vi (truyện Tấm Cám) và vào vai nào (Cám) khi kể.
- Đề bài KHÔNG yêu cầu kể bằng ngôn ngữ hiện đại. Việc người viết thêm vào những từ ngữ hiện đại có thể tạo cảm giác vui tươi sinh động nhưng chỉ phù hợp với dạng đề sáng tạo - tưởng tượng, chứ không phải ở dạng kể lại này.
- Phần thân bài, lẽ ra bạn ấy phải kể lại toàn bộ diễn biến theo đúng vai và không được thêm thắt chi tiết.
- Phần kết luận, người làm bài chưa rút ra được bài học kinh nghiệm và thông điệp hành động. Ví dụ: Nếu nhập vai Tấm, bạn có thể củng cố niềm tin: “Sau những biến cố đó, tôi càng tin hơn vào cái thiện và cái thiện sẽ luôn chiến thắng cái ác. Mai này, dù hoàn cảnh có khắc nghiệt hơn nữa, tôi vẫn quyết giữ vững bản chất của mình”. Hoặc, nếu là Cám, bài học có thể là: “Ai cũng có nhu cầu được hạnh phúc, đó là ước nguyện chính đáng. Nhưng mưu cầu hạnh phúc bằng cách hãm hại và chiếm đoạt của người khác là một phương pháp sai lầm mà lẽ ra tôi không nên chọn”.
Các bạn thấy đó, văn tự sự, dạng nhập vai luôn tạo hứng thú, vì chỉ cần “kể lại” cái đã có. Nhưng bạn phải tỉnh táo trước khi nhập vai…
Tự phỏng vấn mình trước khi “nhập vai”
Nếu lần sau lại được “nhập vai”, bạn nhớ tự phỏng vấn mình trước nhé:
- Kiểu bài và phương pháp? Tự sự, nhưng nếu là nhập vai để kể lại, bạn phải kể đúng vai và tình tiết; nếu đề cho phép tưởng tượng - sáng tạo (dạng một kết cục khác: cuộc hội ngộ của Tấm và Cám ở địa ngục, hội ngộ của Mỵ Châu Trọng Thủy nơi Long Cung…) bạn có thể tha hồ “chế biến”.
- Phạm vi dẫn chứng? Nếu không được yêu cầu kể bằng ngôn ngữ hay bối cảnh hiện đại thì bạn phải kể đúng truyện được yêu cầu, đúng tình tiết và bối cảnh lịch sử.
- Ai cũng muốn sống tốt hơn? Bạn muốn người khác đọc văn của bạn, sau đó yêu đời hơn, sống tốt hơn, hay đọc văn xong, chẳng thay đổi được gì thậm chí mất niềm tin? Hãy luôn đánh giá lại vấn đề, nhận thức được gì từ việc đó và gửi đến người đọc một thông điệp sống thật ý nghĩa bạn nha!
Hi vọng sau khi đọc bài viết này, các bạn sẽ trở thành những người “nhập vai” tuyệt vời trong các bài tập làm văn tiếp theo!
TRƯƠNG TUẤN gh

23 thg 10, 2012

Suy ngẫm về cách đánh giá bài văn theo hướng "Mở"

Bài văn nhập vai Tấm Cám: Thành công khi vào vai "phản diện"

13/10/2012 09:14 am

Nhà nghiên cứu văn học dân gian Nguyễn Hùng Vĩ cho rằng nữ sinh nhập vai Cám khiến người đọc cảm thấy ghét Cám tức là đã thành công.

>> Những bài văn "lạ" gây sốt
 
Xung quanh câu chuyện về bài văn gây sốc của nữ sinh nhập vai Cám kể về truyện cổ tích Tấm Cám đang gây xôn xao cư dân mạng, PV đã có cuộc trò chuyện với chuyên gia văn học dân gian, giảng viên khoa Văn học Nguyễn Hùng Vĩ (ĐH KHXH&NV-ĐHQGHN)..
 
Đề văn "hãy nhập vai nhân vật Cám, kể lại chuyện cổ tích Tấm Cám", nhưng học sinh lại sử dụng các từ ngữ nó, con này, con kia, rách rưới mà còn đòi theo quý tộc, oai như cóc… là những từ ngữ hiện đại, chợ búa. Việc lựa chọn ngôn từ trong bài văn này của nữ sinh liệu có chính xác không thưa ông?

Dù cách kết thúc như thế nào thì truyện cổ tích Tấm Cám vẫn mang trong mình giá trị nhân văn cao cả.
Đã gọi là “nhập vai” thì phải nhập cho đạt. Nếu nhập không đạt thì sẽ không đúng yêu cầu “nhập vai” của đề bài. Cô Cám là một nhân vật phản diện, bị nhân dân căm ghét từ nhiều đời nay. Nhập vai để người đọc ghét Cám cũng là một lựa chọn. 
 
Tôi đọc thì thấy, qua bài làm của thí sinh trên, nhân vật Cám đáng ghét thật, và hiểu rằng: Trong cuộc sống ngày nay, còn thật nhiều Cám hiện đại, thậm chí còn tệ hơn cả Cám ngày xưa.
 
- Nữ sinh đã nhập vai diễn tả lại cụ thể từng việc Cám đã hại Tấm ra sao với một ngôn ngữ rất lạnh lùng. Liệu việc “nhập vai” quá đạt có khiến những thầy cô giáo phải suy nghĩ?
 
Ngôn ngữ Cám trong bài là ngôn ngữ tiêu cực của nhân vật “Cám hiện đại”. Tác giả bài viết đã cố gắng thâm nhập vào ngôn ngữ đó để tăng thêm phần đáng ghét của nhân vật. 
 
Trong văn học, người ta gọi đó là “ngôn ngữ nhân vật”. Chí Phèo chửi giỏi thì chưa hẳn Nam Cao đã chửi như vậy trong đời nhà văn đáng kính này. 
 
Cần phân biệt “ngôn ngữ nhân vật” với “ngôn ngữ của người kể truyện”. Còn độ non nớt của ngôn ngữ người kể truyện là một chuyện khác. Trong bài thi này, tác giả hoàn toàn “nhập vai”, và đó là ngôn ngữ của nhân vật Cám.
 
- Ông đánh giá gì về sự vô cảm của một bộ phận giới trẻ hiện nay thông qua cách các em thể hiện tư tưởng của mình qua cách hành văn trong văn học? 
 
Tôi không cho rằng, tác giả đã nhập vai “hơn cả nhân vật trong câu chuyện”, mà nghĩ rằng tác giả đã xây dựng một hình ảnh Cám hiện đại trên chất liệu truyện cổ tích. “Khác” chứ không phải là “hơn”. 
 
Làm sao bài văn này lại có thể sống lâu hơn câu chuyện cổ tích kia chứ. Ngôn ngữ “lạnh lùng” mà tác giả dùng là một thành công của lối kể tự sự. Còn đánh giá “vô cảm” hay không vô cảm thì phải xem lại. Tôi đọc tôi rất bức xúc vì tôi hiểu rằng, xã hội có nhiều Cám như thế lắm.
 
Có lối viết đầy tình cảm của Thạch Lam mà cũng có lối viết khách quan của Nam Cao chứ. 
 
Còn nếu nói một “cách hành văn trong văn học” của các em học sinh phổ thông thì chung chung quá. Vì văn học rất phong phú và đa dạng. Cần trước hết, phải điều tra xã hội học mới nên nhận định như vậy.
 
- Có ý kiến chuyên gia tâm lý cho rằng các em học sinh phổ thông bây giờ không còn thích các câu chuyện cổ tích xưa cũ nữa nên không thể “nhập vai” một cách sâu sắc?
 
Tôi không rõ, ngày xưa người ta yêu truyện cổ tích như thế nào, chỉ đọc được rằng, dân số 95% mù chữ thì đọc cái gì cơ chứ? Họ kể thôi. Mà trung bình trên tổng dân số, mỗi ngày kể và nghe bao nhiêu truyện thì cũng có ai nghiên cứu thống kê ra đâu? 
 
Tôi biết đọc từ năm 1962, truyện đọc lúc đó, truyện ngắn và tiểu thuyết nhiều hơn truyện cổ tích mất rồi. Mỗi thời đại có món ăn tinh thần của thời đại đó. Nếu như, chưa sáng tạo ra được một món ăn tinh thần “ngon” hơn truyện cổ tích là lỗi của cả nền văn học chúng ta.
 
- Hiện nay đoạn kết trong SGK lớp 10 đã được sửa đổi cho nhẹ nhàng hơn. Ông đánh giá gì về điều này?
 
Về đoạn kết truyện Tấm Cám trong SGK lớp 10, tôi cho đó cũng là một cách kể, cách kể đó chung tinh thần với cách kể của cụ Nguyễn Đổng Chi trong Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam. Nhưng bỏ đi những chi tiết muối mắm, ăn mắm, lời rủa của quạ. Đã gọi là một “cách kể” thì là chấp nhận được. 
 
Truyện cổ tích không có “bản gốc”, không có “nguyên bản” nên nhà làm sách có quyền kể theo ý mình.
 
Còn để như cách kể của cụ Nguyễn Đổng Chi cũng không sao cả. Tôi đọc Kinh Thánh và Đại Tạng kinh, thấy trong đó đầy rẫy những cậu chuyện tràn máu và nước mắt, thậm chí gớm ghiếc. Ấy vậy mà, các tôn giáo đó vẫn là những tôn giáo từ thiện đấy thôi! 
 
Chả nhẽ lại không đáng cảnh báo cho học sinh lớp 10, có Giấy chứng minh nhân dân rồi rằng : Hiện tại và tương lai, nhân loại vẫn đầy tội ác và có thể, chúng ta phải đối mặt với những tội ác còn kinh khủng hơn. Vấn đề là dạy như thế nào trong vấn đề đó.
Xin cảm ơn ông!
Theo VTC

12 thg 10, 2012

Bạn


Đề :  Suy nghĩ của anh chị về tình bạn trong cuộc sống . 
Bài làm
        
                      “ Bạn là người đến với ta khi người khác bỏ ta đi “
Thật vậy , bên cạnh tình cảm gia đình tình yêu thầy cô , con người làm sao có thể tồn tại được nếu thiếu đi tình bè bạn . Tình bạn đóng góp phần nào vai trò quan trọng trong cuộc sống chúng ta , thiếu đi tình bạn người ta sẽ đánh mất đi một thứ tình cảm vô cùng thiêng liêng và đánh trân trọng .
Trước hết ta hãy hiểu tình bạn là gì ? Tình bạn là sợi dây liên kết giửa hai hoặc nhiều người có những điểm tương đồng trong sở thích hay suy nghĩ , hay đơn giản chỉ là có chung một đề tài thích thú . Bạn là những người ta có thể có được qua cuộc sống hằng ngày . Khi đi học , học sinh có thể kết bạn với nhau và trở nên thân thiết . Hoặc khi đi làm , những nhân viên giao tiếp với nhau , tạo lập nên mối quan hệ gần gũi .
 Bạn bè góp phần tạo nên màu sắc cho cuộc sống . Chúng ta nên thân thiện , hòa 9dồng với mọi người xung quanh . Bên cạnh những người bạn thân thiện , vui tính còn có những người kiêu căng , sống lạnh lùng , ích kỉ thì sẽ thấy cuộc sống vô cùng nhàm chán buồn tẻ . Không co tình cảm bạn bè , con người ta như bị cô lập với thế giới xng quanh , cãm giác như tất cả đều quay lưng lại với mình . Tình bạn giúp ta có thể vượt qua những buồn phiền gian nan , góp phần làm muôn màu muôn vẻ cho cuộc sống . Tô đậm thêm những niềm hạnh phúc , lu mờ đi những đắng cay gian khỗ .
Như những ngời bạn tốt cùng ta học tập , tương trợ cho nhau , hay đơn giản hơn chỉ là bên nhau phút yếu lòng , cho nhau một bờ vai vững chắc để đứng lên . Bạn tốt là biết nghiêm túc phê phán những điểm xấu , điểm khuyết của ta , và tự dần hoàn thiện bản thân .
Ngoài xã hội , ta có thể thấy những biểu hiện tốt đẹp của tinh bạn . Như là cõng bạn đến trường , giúp đỡ những bạn khuyết tật , … Trong một nhóm bạn , các thành viên có thể hỗ trợ nhau , hay thi đua với nhau để cùng phấn đấu .
Thế nhưng hiện nay vẩn còn có những người kết bạn với nhau vì mục đích vụ lợi , lợi dụng người khác đễ trục lợi cho bản thân . Dụ dỗ , lôi kéo bạn bè vào những hành vi xấu xa , phá hỏng nhân cách con người , bị xã hội lên án , người đời khinh khi .
 Để xây dựng một tình bạn dài lâu ,bền vững ta nên biết cách chọn bạn . Kết bạn với những người bạn tốt và tránh xa những bạn xấu . Tuy vậy , đễ biết được bản chất của một người thì cần phải có thời gian nhưng điều quan trọng nhất ở đây là nhận thức của bản thân . Cần phải tôn trọng và biết lắng nghe những ý kiến của bạn bè , hãy thật chân thành với nhau thì tình bạn ấy mới bền vững được .
“ Hãy nói cho tôi biết bạn của bạn ra sao , tôi sẽ nói bạn là người như thế nào “ . Tình bạn thật sự quan trọng với chúng ta trong cuộc sống bộn bề hiện nay . Giữa những phiền toái trong cuộc sống , những phút yếu lòng ta luôn cần có một bờ vai , một bàn tay đưa ra an ủi , giúp ta vững bước , vượt qua mọi chông gai . Là học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường , ta nên tạo dựng một tình bạn đẹp , đễ những kĩ niệm này về sau sẽ theo bước chân ta trên con đường thành công sau này .
Tên : Nguyễn Phước Vĩnh
Lớp : 10A8 – THPT VÕ THỊ SÁU

Trách nhiệm người HS trong việc bảo vệ môi trường


THPT Võ Thị Sáu
Họ tên : Hồ Thị Ngọc Minh.
Lớp : 10A1. Stt : 25
Đề : Suy nghĩ và hành động của anh (chị) trong việc thực hiện giữ gìn môi trường học đường xanh sạch đẹp.
Bài làm
Môi trường có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự sống của loài người. Và chúng ta phải có trách nhiệm giữ gìn môi trường chung xanh sạch đẹp. Vậy môi trường là gì?
Môi trường mà hàng ngày chúng ta đang sống chính là ngôi nhà, làng quê và mái trường. Trong đó mái trường là nơi chúng ta cùng nhau học tập, vui chơi. Để việc học tập đạt kết quả cao, chúng ta phải xây dựng một môi trường học tập trong lành, để mái trường của chúng ta đúng là ngôi nhà thứ hai, ngôi nhà chung của tất cả chúng ta.
Vậy chúng ta cần phải làm những gì để có được một mái trường xanh, sạch, đẹp? Trước hết là ngôi trường xanh. Để giữ được màu xanh cho ngôi trường, chúng ta phải cùng nhau trồng và chăm sóc cây xanh trong trường. . Trong đó, các lớp nên có những buổi lao động trồng cây và chăm sóc cây xanh trong vườn trường, sân trường.
Môi trường xanh chưa đủ, mà còn phải sạch. Để có bầu không khí thật sự trong lành, chúng ta cần phải giữ gìn cho sân trường, lớp học, khuôn viên nhà trường luôn sạch sẽ gọn gàng. Ông cha ta đã dạy "nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm". Để sân trường sạch sẽ, mỗi chúng ta đều phải có ý thúc giữ gìn vệ sinh chung như không vứt rác bừa bãi, vệ sinh sạch sẽ lớp học, giữ gìn vệ sinh cá nhân. Hàng tuần chúng ta phải tham gia nghiêm túc, đầy đủ các buổi vệ sinh chung. Sân trường, lớp học không có rác, không có bụi bẩn là chúng ta đã có một môi trường trong lành.
Xanh, sạch rồi ngôi trường của chúng ta còn cần phải đẹp. Bởi đây là nơi chúng ta được học cái hay, cái đẹp, được học những điều tốt, lẽ phải. Để trường đẹp, trước hết mỗi chúng ta cũng cần phải đẹp. Đẹp quần, đẹp áo, đẹp người đều cần thiết song chưa đủ. Chúng ta cần phải đẹp trong từng hành động, cử chỉ, lời ăn tiếng nói. Hãy làm sao để mái trường thân yêu của chúng ta không có những lời nói thô tục, những hành động vô lễ, mất lịch sự với bạn bè, thầy cô. Đẹp cho mỗi người rồi đến làm đẹp cho cả ngôi trường. Chúng ta phải biết sắp xếp mội thứ cho gọn gàng, trang trí lớp sáng sủa đầy đủ... Chúng ta hãy chăm sóc vườn hoa của lóp mình để hoa luôn khoe sắc trước sân trường.
Ngược lại, nếu chúng ta không có ý thức về những điều ấy thì hãy tưởng tượng môi trường học đường sẽ ra sao. Sẽ là một nơi tồi tệ, và chúng ta cũng không cón cảm thầy hứng thú trong việc học thì làm sao chúng ta có thể tiến lên được và làm sao để tồn tại? Vì vậy, chúng ta cần phải có ý thức bảo vệ môi trường học đuòng từ những việc nhỏ nhất. Riêng bản thân em. với tư cách là một học sinh sẽ luôn cố gắng hết sức và không ngừng vươn lên, luôn có tinh thần trách nhiệm với cộng đồng để có thể xây dựng được ngôi trường xanh, sạch, đẹp. Tuy nhiên không nên chỉ chú ý làm đẹp trường, đẹp lớp mà quên rằng để trường đẹp thì con đường đến trường, ngôi nhà chúng ta đang sống cũng phải xanh - sạch - đẹp.
Tóm lại, môi trường học đường có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với học sinh nói riêng và mọi người nói chung. Mỗi chúng ta cần phải có ý thức trách nhiệm, cùng nhau xây dựng một môi trường sống ngày càng trong sạch hơn.

Đức - Tài


Tên : Nguyễn Ngọc Thanh Thảo (35)
Lớp : 10A01

Đề: Suy nghĩ của anh chị về mối quan hệ của Tài và Đức trong cuộc sống

Bài làm
Đất nước ta đang bước vào một thời kì mới, thời kì xây dựng nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc. Chính vì vậy, để trở thành người có ích cho xã hội, chúng ta cần phải có những phẩm chất nào? Có trí tuệ siêu việt hay phải có đạo đức tuyệt vời cao cả? Đó chính là câu hỏi lớn giữa tài và đức được đặt ra cho mỗi người chúng ta.
Tài là có kiến thức, có kĩ năng để hoàn thành tốt mọi công việc dù tình huống có phức tạp đến đâu. Tài còn do năng khiếu bẩm sinh, sự cần cù, chăm chỉ trong học tậpcủa bản thân. Đức chính là đạo đức, là nhân cách của một con người, là thái độ kiên quết đấu tranh với những sai lầm tiêu cực trong xã hội và còn là khát vọng của chân, thiện, mĩ. Đức được biểu hiện trong suy nghĩ, lời nói và cả hành động của con người để trở thành một lẽ sống đẹp. Về tấm gương đạo đức, Bác Hồ kính yêu của chúng ta là một người tiêu biểu. Cả đời Bác hi sinh cho hạnh phúc ấm no của nhân dân mà quên bản thân mình. Xung quanh chúng ta, có biết bao những tấm gương sáng về đức hi sinh của các anh chiến sĩ bộ đội, công an dũng cảm diệt gian trừ ác.
Tài và đức đều là phẩm chất tốt đẹp của con người. Nhưng có tài mà không có đức há chẳng phải vô dụng sao? Thật đáng chê trách cho những kẻ có tài mà tiếp tay cho kẻ ác, làm những việc trái đạo lí thì chẳng những vô dụng mà còn có tội. Có thể rằng họ sẽ được nhiều người nể phục trước tài năng của mình, nhưng rồi chính điều đó sẽ dễ khiến họ trở nên kiêu căng, và nguy hiểm hơn là ảnh hưởng đến gia đình và xã hội.Cũng như một cán bộ giỏi nhưng tham ô, nhận hối lộ thì sẽ gây hậu quả lớn cho Nhà nước. Hay đơn giản một học sinh giỏi nhưng vô kỉ luật thì khó trở thành một con người tốt, một người có ích cho xã hội sau này.
Và ngược lại, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó. Nếu có đức, nhưng không có kiến thức thì mọi ý định dù tốt cũng khó thành hiện thực. Cũng giống như một học sinh đạt hạnh kiểm tốt, nhưng học lực kém thì cũng khó có thể giỏi được. Chính vì vậy, tài và đức có một mối quan hệ chặt chẽ không thể tách rời, giúp ta trở thành một con người toàn diện. Đức còn là nền tảng giúp cho tài bay cao vững chắc.
Cũng như Bác Hồ cũng đã từng cho rằng : “ Có tài mà không có đức là người vô dụng. Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó. Người có đức có tài là người cao quý, là hiền tài, là vốn quý của quốc gia”. Nhưng trong ý kiến của Bác đức được đặt lên hàng đầu, là yếu tố quan trọng nhất. Chính vì thế thiếu đức con người trở thành vô dụng, thiếu tài người ta làm việc gì cũng khó.
Với nhiệm vụ xây dựng đất nước phát triển chúng ta cần phải trở thành những con người có tài chính là có óc sáng tạo, có kiến thức và trở thành những con người có đức chính là những người có lòng yêu nước, yêu người, phấn đấu vì tương lai của nước nhà. Để trở thành một người hữu ích, là những mầm non tươi sáng của đất nước, bản thân em sẽ không ngừng học tập thật tốt, và cố gắng tu dưỡng đạo đức, luôn là một người con ngoan, trò giỏi. Có như thế mới trở thành con người như Bác Hồ từng mong ước.